Türkçe 
English 
WMS (Warehouse Management System), Türkçe karşılığıyla Depo Yönetim Sistemi, depo içerisindeki ürün, stok, lokasyon, lot ve hareket bilgilerinin dijital olarak yönetilmesini sağlar. FIFO ve FEFO takibi ise özellikle stokların hangi sırayla kullanılacağı veya sevk edileceğinin belirlenmesinde önemli rol oynayan depo yönetim yöntemleridir.
FIFO (First In, First Out), depoya ilk giren ürünün önce çıkmasını ifade eder. FEFO (First Expired, First Out) ise son kullanma tarihi en yakın olan ürünün önce kullanılmasını veya sevk edilmesini esas alır. WMS, ürünlerin giriş tarihi, lot numarası, üretim tarihi ve son kullanma tarihi gibi bilgileri kullanarak bu kuralların sistematik biçimde uygulanmasını destekler.
WMS ile FIFO ve FEFO Takibinin Temel Yapısı Nasıl Kurulur?
1. Ürünlerin Giriş Tarihleri Sisteme Kaydedilir
FIFO takibinin uygulanabilmesi için ürünün depoya hangi tarihte girdiğinin bilinmesi gerekir. WMS üzerinde mal kabul işlemi gerçekleştirildiğinde ürünün giriş tarihi otomatik veya kontrollü şekilde kayıt altına alınabilir.
Aynı üründen farklı tarihlerde gelen stoklar ayrı hareket kayıtlarıyla takip edilir. Böylece sistem hangi stok grubunun daha önce depoya girdiğini belirleyebilir ve toplama sırasında bu kayıtları önceliklendirebilir.
2. Lot ve Parti Bilgileri Ürünlerle İlişkilendirilir
FIFO ve özellikle FEFO yönetiminde lot veya parti bazlı takip önemlidir. Aynı ürün koduna ait farklı lotların üretim ve son kullanma tarihleri birbirinden farklı olabilir.
WMS, lot numarası, giriş tarihi, üretim tarihi ve son kullanma tarihi gibi bilgileri aynı stok kaydı altında tutabilir. Böylece ürün yalnızca toplam miktar olarak değil, lot bazında yönetilebilir.
3. Son Kullanma Tarihleri Mal Kabul Sırasında Kaydedilir
FEFO yönteminin doğru çalışabilmesi için ürünlerin son kullanma tarihlerinin sisteme doğru şekilde girilmesi gerekir. Bu bilgi mal kabul sırasında barkoddan okunabilir veya kullanıcı tarafından sisteme kaydedilebilir.
Son kullanma tarihi ürün veya lot kaydıyla ilişkilendirildiğinde WMS, hangi stokun daha erken tükeneceğini hesaplayabilir ve toplama işlemlerini buna göre yönlendirebilir.
4. FIFO ve FEFO Kuralları Ürün Bazında Tanımlanır
Her ürün için aynı stok çıkış kuralının kullanılması gerekmeyebilir. Raf ömrü bulunmayan ürünlerde FIFO yeterli olabilirken gıda, ilaç, kozmetik veya kimyasal ürünlerde FEFO daha uygun olabilir.
WMS üzerinde ürün grubu veya ürün kartı bazında stok çıkış stratejileri tanımlanabilir. Böylece sistem toplama işlemi sırasında ilgili ürün için geçerli olan kurala göre stok önerisi sunabilir.
5. Lokasyonlar Stok Sırasını Destekleyecek Şekilde Yönetilir
FIFO ve FEFO yalnızca sistemsel bir sıralama değildir; fiziksel depo düzeninin de bu kuralları desteklemesi gerekir. Eski stokların ulaşılması zor lokasyonlarda kalması, operatörlerin daha yeni stoğa yönelmesine neden olabilir.
WMS, ürün yerleştirme sırasında uygun lokasyon önerileri sunabilir ve toplama görevlerini doğru stok grubuna yönlendirebilir. Böylece fiziksel depo hareketleri sistemde belirlenen stok sırasıyla uyumlu hale getirilebilir.
FIFO ve FEFO Kuralları Günlük Depo Operasyonlarında Nasıl Uygulanır?
6. Sipariş Toplama Sırasında Doğru Lot Önerilir
Müşteri siparişi veya üretim talebi oluştuğunda WMS, stok çıkış kuralına göre hangi lotun veya stok grubunun önce kullanılacağını belirleyebilir.
FIFO uygulanıyorsa en eski giriş tarihine sahip stok, FEFO uygulanıyorsa son kullanma tarihi en yakın olan stok önceliklendirilir. Operatöre hangi lokasyondan hangi lotu toplaması gerektiği sistem üzerinden gösterilebilir.
7. Barkod ile Doğru Stok Seçimi Kontrol Edilir
Operatör ürün veya lot barkodunu okuttuğunda WMS, seçilen stoğun sistemin önerdiği stokla uyumlu olup olmadığını kontrol edebilir.
Yanlış veya daha yeni bir lot seçilmesi durumunda kullanıcıya uyarı verilebilir. Bu yapı FIFO ve FEFO kurallarının kişisel tercihe bağlı kalmadan daha kontrollü uygulanmasını sağlar.
8. Son Kullanma Tarihi Yaklaşan Stoklar İzlenir
FEFO yönetiminde yalnızca toplama sırası değil, yaklaşan son kullanma tarihleri de takip edilmelidir. WMS, belirli süre içerisinde son kullanma tarihi gelecek stokları raporlayabilir.
Bu bilgiler sayesinde depo yöneticileri riskli stokları önceden görebilir, öncelikli sevkiyat planlayabilir veya gerekli kalite değerlendirmelerini başlatabilir.
9. Bloke veya Kullanılamaz Stoklar Sıralamanın Dışında Tutulur
FIFO veya FEFO açısından en eski stok her zaman kullanılabilir durumda olmayabilir. Ürün kalite kontrol bekliyor, bloke edilmiş veya karantina statüsünde olabilir.
WMS, stok statüsünü dikkate alarak yalnızca kullanılabilir ürünleri toplama sırasına dahil edebilir. Böylece kalite açısından uygun olmayan stokların sırf daha eski olduğu için sevk edilmesi önlenebilir.
10. FIFO ve FEFO Performansı Raporlanır
WMS üzerinde hangi lotların hangi tarihlerde kullanıldığı, kaç stokun son kullanma tarihine yaklaştığı ve stok çıkış kurallarına ne ölçüde uyulduğu raporlanabilir.
Bu raporlar stok yaşlanması, fire, imha ve son kullanma tarihi kaynaklı kayıpların analiz edilmesine yardımcı olur. Aynı zamanda depo operasyonlarının belirlenen stok politikalarına uygun çalışıp çalışmadığı değerlendirilebilir.
FIFO Nedir?
FIFO, “First In, First Out” yani “İlk Giren İlk Çıkar” yöntemidir. Depoya daha önce giren ürünlerin daha sonra gelen stoklardan önce kullanılması veya sevk edilmesi esasına dayanır.
FEFO Nedir?
FEFO, “First Expired, First Out” yani “Son Kullanma Tarihi İlk Dolacak Ürün Önce Çıkar” yaklaşımıdır. Özellikle raf ömrü bulunan ürünlerin yönetiminde kullanılır.
FIFO ile FEFO Arasındaki Fark Nedir?
FIFO ürünün depoya giriş tarihini temel alırken FEFO ürünün son kullanma tarihini dikkate alır. Bir ürün depoya daha sonra girmiş olsa bile son kullanma tarihi daha yakınsa FEFO yönteminde önce kullanılabilir.
Hangi Ürünlerde FEFO Kullanılmalıdır?
Gıda, ilaç, kozmetik, kimya ve raf ömrü bulunan diğer ürünlerde FEFO yöntemi sıklıkla tercih edilir. Amaç, son kullanma tarihi yaklaşan stokların depoda kalmasını ve kullanım süresinin geçmesini önlemektir.
WMS FIFO ve FEFO Kurallarını Otomatik Uygulayabilir mi?
Sistemin yapılandırmasına bağlı olarak WMS uygun lot ve lokasyonu otomatik olarak önerebilir. Operatörün farklı bir stok seçmesi halinde uyarı veya ek onay mekanizması uygulanabilir.
FIFO ve FEFO İçin Lot Takibi Zorunlu mudur?
FIFO yalnızca giriş tarihi üzerinden de uygulanabilir. Ancak aynı ürünün farklı partilerinin ayrılması gereken yapılarda lot takibi önemli avantaj sağlar. FEFO için ise lot veya stok seviyesinde son kullanma tarihi bilgisinin doğru şekilde takip edilmesi gerekir.
Son Kullanma Tarihi Geçen Ürünler WMS ile Yönetilebilir mi?
Evet. Son kullanma tarihi geçen veya belirlenen eşik süresine ulaşan stoklar bloke statüsüne alınabilir ya da ayrı lokasyonlara yönlendirilebilir. Böylece bu ürünlerin yanlışlıkla toplama veya sevkiyat işleminde kullanılması engellenebilir.
WMS Hangi Sistemlerle Entegre Çalışabilir?
WMS; ERP, QMS, EBR ve LIMS gibi sistemlerle entegre çalışabilir. ERP üzerinden sipariş ve stok bilgileri alınabilir, QMS veya LIMS üzerinden kalite statüleri paylaşılabilir ve EBR için üretime gönderilecek hammadde lotları FEFO veya FIFO kurallarına göre seçilebilir.
FIFO ve FEFO Takibinin İşletmeye Faydaları Nelerdir?
FIFO ve FEFO takibi; stok yaşlanmasını azaltmaya, son kullanma tarihi kaynaklı ürün kayıplarını düşürmeye, stok devir hızını iyileştirmeye ve lot bazlı izlenebilirliği güçlendirmeye yardımcı olur. Ayrıca operatörlerin hangi stoğu önce kullanacağı konusunda standart bir yöntem oluşturur.
Sonuç
WMS ile FIFO ve FEFO takibi; ürünlerin giriş tarihi, lot bilgisi ve son kullanma tarihi gibi verilerin sistem üzerinde yönetilmesi ve stok çıkışlarının bu kurallara göre yönlendirilmesiyle gerçekleştirilir. Böylece depo operasyonlarında hangi ürünün önce kullanılacağı manuel kararlara bağlı kalmaz.
Özellikle raf ömrü bulunan veya lot bazlı izlenebilirliğin önemli olduğu işletmelerde FIFO ve FEFO yönetimi, stok kayıplarının azaltılması ve depo disiplininin güçlendirilmesi açısından önemli bir WMS fonksiyonudur. Barkod, lokasyon ve kalite statüsü kontrolleriyle birlikte kullanıldığında stok çıkış süreçleri daha kontrollü ve izlenebilir hale gelir.
Centra çözümleri hakkında daha fazla bilgi almak için bilgi alma formu üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.
